Soms lopen de dingen anders dan verwacht en met verstrekkende gevolgen. Hoe een rustige rijles ontaardde in gevaar voor zowel leerling als instructeur. En met een door de verzekering total loss verklaarde lesauto als gevolg.
Even wat achtergrond informatie over de RIS
Tijdens de RIS rijopleiding is er veel aandacht voor de risico’s en mogelijke gevaren die kunnen ontstaan wanneer je aan het verkeer deelneemt. Theoretische kennis is dan een absolute must om je vlot en veilig een weg te banen door het verkeer. De RIS rijlessen worden gebruikt om het theoriegedeelte naadloos te verweven in het praktische gedeelte: de rijlessen. Ongeacht of je je als voetganger, fietser, vrachtwagenchauffeur of motorrijder in het verkeer begeeft, je zult altijd te maken krijgen met onverwachte en dus onvoorspelbare situaties.
De theorie van het scannen
Mede daarom wordt er in de RIS veel aandacht besteed aan script 10, het continu scannen, dus bewust waarnemen van de omgeving. Je kijkt afwisselend minimaal 200 meter vooruit en dan weer naar de situatie voor je en beweegt je hoofd lichtjes van links naar rechts om het staren naar een bepaald punt te voorkomen. Je binnenspiegel is cruciaal tijdens het scannen. Met een lichte hoofdbeweging scan je om de 5 à 8 seconden je binnenspiegel en wisselt dit regelmatig af door ook je linker- en rechterbuitenspiegel te gebruiken.
Let op: vanwege de kromming van de buitenspiegel lijken voertuigen verder weg dan zij in werkelijkheid zijn. Start het scannen daarom altijd in de binnenspiegel!
Wanneer het scannen goed en consequent wordt toegepast, zul je gemakkelijker kunnen anticiperen op verkeerssituaties die kunnen gaan ontstaan. Je kunt als het ware voorspellen hoe het vervolg van een situatie zal zijn en daar kun je vervolgens je rijgedrag op aanpassen.
Uiteraard hebben we in het verkeer te maken met verkeersregels, maar ook de gedragscode speelt een belangrijke rol in het verkeer. Dit wil zeggen dat je voorbereid bent op fouten van andere weggebruikers en ook in staat bent om te accepteren dat deze fouten al dan niet bewust worden gemaakt. En ook als je het scannen tot in de puntjes beheerst, zullen er situaties ontstaan waar je geen controle over hebt.
Een praktijksituatie
Onlangs gebeurde er zoiets tijdens een rijles waar de leerling op de voorsorteerstrook reed om links af te slaan bij een groen verkeerslicht. Dit groene verkeerslicht had een pijl in het verkeerslicht wat inhoudt, dat overige, kruisende verkeersdeelnemers altijd het rode verkeerslicht zullen hebben.
Nadat de bocht naar links door de bestuurder bijna was afgerond en alleen de achterkant van de lesauto zich nog op het kruispunt bevond, kwam er met een snelle vaart een auto van rechts die èn het rode verkeerslicht negeerde èn geen enkele poging deed om af te remmen. Een botsing was onvermijdelijk, met een grote klap werd de rechter achterflank van de lesauto geramd. Door de impact van de botsing tolde de lesauto 180 graden rond en kwam letterlijk met een knal tot stilstand aan de linkerzijde van een verhoging van het verkeerstalud op het viaduct.
Wonder boven wonder stapte iedereen ongedeerd uit de auto’s, maar dat had heel anders kunnen aflopen! De veroorzaker van het ongeval kwam met het verhaal dat het verkeerslicht aan zijn kant het gele/oranje licht gaf. Technisch gezien is dit onmogelijk. Ten eerste vanwege het feit dat de lesauto een groene pijl in het verkeerslicht had, ten tweede duurt het nog ongeveer 4 à 5 seconden voordat het verkeerslicht voor het rechtdoorgaande verkeer het groene verkeerslicht zal krijgen, nadat het verkeerslicht voor het linksaf slaan het rode licht heeft.
Deze vertraging is om ook vrachtauto’s met hun trailers voldoende tijd te geven om linksaf te kunnen slaan, omdat ze langzamer optrekken. Nadere inspectie een dag later bevestigde het beeld dat de vertraging voordat de verkeerslichten wijzigen van kleur ruimschoots voldoende is bij deze verkeerslichten op dit kruispunt.
Na het invullen van de schadeformulieren door beide partijen en nadat de noodzakelijke foto’s zijn gemaakt voor de verzekeringsmaatschappijen, werden beide voertuigen weggetakeld door een bergingsbedrijf. Geen aangenaam schouwspel en het geeft nog eens aan hoe heftig deze situatie is geweest en hoe bijzonder het is, dat er geen slachtoffers zijn gevallen. Een schade-expert heeft een aantal dagen na het ongeval de lesauto total loss verklaard.
De moraal van dit verhaal: wees altijd bedacht op het onverwachte in het verkeer, wees voorbereid op situaties die in een fractie van een seconde kunnen veranderen. Kun je daarmee dan altijd een aanrijding voorkomen? Nee helaas niet, dat blijkt wel uit dit verhaal. Uiteindelijk heb je ook te maken met gedragingen, mentaliteit en verantwoord en sociaal rijgedrag van de medeweggebruikers. En die zaken kun je niet voorspellen of controleren.
